Ίταλο Καλβίνο, Χίλιες και μια νύχτες ρωτάει, περιμένοντας γεμάτος αγωνία ν’ ακούσει το μύθο

Οι ιστορίες που μοιάζουν είναι πολλές και με πολλές παραλλαγές, αλλά καμιά δεν είναι εκείνη; Λέτε να ονειρεύτηκα; Κι όμως δε θα ησυχάσω ποτέ, αν δεν μάθω πώς τελειώνει αυτή η ιστορία

 [αποσπάσματα από το βιβλίο «ΑΝ ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ ΕΝΑΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΗΣ»: η ατμόσφαιρα αυτού του βιβλίου είναι χιλιάδες βιβλία μαζί. Ο συγγραφέας του, ο Ίταλο Καλβίνο, στήνει ένα καθρέφτη απέναντι στη φύση κι ύστερα μας γράφει για τον καθρέφτη]

Μια νύχτα, ο Χαλίφης Χαρούν Αρ-Ρασίντ –έτσι αρχίζει η ιστορία που, βλέποντας την περιέργεια σου, δέχεται να διηγηθεί…

Υποφέροντας από αϋπνία, μεταμφιέζεται σε έμπορο και βγαίνει στους δρόμους της Βαγδάτης. Μια βάρκα τον μεταφέρει, ακολουθώντας τα ρεύματα του Τίγρη, στην καγκελωτή πόρτα ενός κήπου. Στην άκρη μιας κρήνης, μια γυναίκα ωραία σαν τη σελήνη, τραγουδά συνοδεύοντας το τραγούδι της με ένα λαούτο. Μια σκλάβα οδηγεί τον Χαρούν στο παλάτι και του φορά ένα μανδύα στο χρώμα της ώχρας. Η γυναίκα που τραγουδούσε στον κήπο, τώρα είναι καθισμένη σε μια ασημένια πολυθρόνα. Γύρω της, πάνω σε μαξιλάρια, κάθονται εφτά άνδρες, όλοι τυλιγμένοι με μανδύες στο χρώμα της ώχρας.

«Έλειπες μονάχα εσύ – λέει η γυναίκα – άργησες», και τον καλεί να καθίσει σ’ ένα μαξιλάρι δίπλα της.  «Ευγενικοί κύριοι, έχετε ορκιστεί να με υπακούετε τυφλά, και τώρα ήρθε η στιγμή να σας δοκιμάσω», και η γυναίκα βγάζει από το λαιμό της ένα περιδέραιο από μαργαριτάρια.

«Αυτό το περιδέραιο έχει εφτά άσπρα μαργαριτάρια κι ένα μαύρο. Τώρα θα σπάσω την κλωστή και θ’ αφήσω τα μαργαριτάρια να πέσουν σε μια κούπα από όνυχα. Όποιος τραβήξει στην τύχη το μαύρο μαργαριτάρι, θα πρέπει να σκοτώσει το Χαλίφη Χαρούν Αρ-Ρασίντ και να μου φέρει το κεφάλι του. Για ανταμοιβή θα του προσφέρω τον εαυτό μου. Αν αρνηθεί, όμως, να σκοτώσει το Χαλίφη, θα τον σκοτώσουν οι άλλοι εφτά, οι οποίοι και θα επαναλάβουν την κλήρωση του μαύρου μαργαριταριού».

Μ’ ένα ρίγος να του διαπερνά το κορμί, ο Χαρούν Αρ-Ρασίντ ανοίγει την παλάμη του, βλέπει το μαύρο μαργαριτάρι και απευθύνεται στη γυναίκα: «Θα υπακούσω στις διαταγές της μοίρας και τις δικές σου, με τον όρο ότι θα μου διηγηθείς ποια προσβολή του Χαλίφη σου έχει αφήσει ένα τόσο αχαλίνωτο μίσος εναντίον του», ρωτάει, περιμένοντας γεμάτος αγωνία ν’ ακούσει το μύθο.

Σίγουρα, τούτο το απομεινάρι μιας παιδικής ανάγνωσης θα πρέπει να πάρει τη θέση που του αρμόζει στον κατάλογο των ημιτελών βιβλίων. Ποιος, όμως είναι ο τίτλος;

Οι λέξεις με τις οποίες διακόπηκε η αφήγηση, σου φαίνεται πως εκφράζουν καλά το πνεύμα του ΧΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ. Γράφεις, λοιπόν, ΡΩΤΑΕΙ, ΠΕΡΜΕΝΟΝΤΑΣ ΓΕΜΑΤΟΣ ΑΓΩΝΙΑ Ν’ ΑΚΟΥΣΕΙ ΤΟ ΜΥΘΟ στον κατάλογο των τίτλων που μάταια ζήτησες στη βιβλιοθήκη.

[Απελευθερώνεσαι με γρήγορα ζιγκ ζαγκ, και με ένα πηδηματάκι μπαίνεις στην ακρόπολη των Καινούργιων Βιβλίων Των Οποίων Ο Συγγραφέας Ή Το Θέμα Σε Ελκύουν. Αλλά και στο εσωτερικό αυτού του οχυρού μπορείς να προκαλέσεις ρήγματα ανάμεσα στα στίφη των υπερασπιστών του, χωρίζοντας αυτούς τους τελευταίους σε Καινούργια Βιβλία Των οποίων Ο Συγγραφέας Ή Το Θέμα Δεν Είναι Νέα (για σένα, βέβαια, ισχύει μονάχα το διαζευκτικό ή) και σε Καινούργια Βιβλία Των Οποίων Ο Συγγραφέας Ή Το Θέμα Είναι Εντελώς Άγνωστα (τουλάχιστο σε σένα), και να προσδιορίσεις ακριβώς την έλξη που αυτά εξασκούν πάνω σου, στη βάση των επιθυμιών σου και των αναγκών σου για το καινούριο και για το όχι καινούριο (για το καινούριο που ψάχνεις να βρεις στο όχι καινούριο και για το όχι καινούριο που ψάχνεις να βρεις στο κα